ฟรีแลนซ์หลายคนส่งใบแจ้งหนี้ 10,000 บาท แต่ได้เงินเข้าบัญชี 9,700 บาท ส่วนต่างนั้นคือภาษีหัก ณ ที่จ่าย ที่ผู้จ้างหักไว้ส่งให้กรมสรรพากรแทน บทความนี้อธิบายว่าแต่ละอัตราใช้กับงานแบบไหน คำนวณจากยอดใด และเงินที่ถูกหักไปจะกลับมาเป็นประโยชน์ตอนยื่นภาษีได้อย่างไร
คำตอบสั้น: ค่าบริการและค่าจ้างทำของหัก 3% ค่าโฆษณา 2% ค่าเช่า 5% และค่าขนส่ง 1% คำนวณจากยอดก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ VAT ตัวอย่างเช่น ค่าบริการ 10,000 บาท หัก 3% เท่ากับ 300 บาท เงินที่ถูกหักนำไปเครดิตตอนยื่นภาษีประจำปี และถ้าถูกหักเกินก็ขอคืนได้
รับจ้างทำของ กับ ให้บริการ หัก ณ ที่จ่าย กี่เปอร์เซ็นต์
อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายไม่ได้ขึ้นกับว่าผู้รับเงินเรียกตัวเองว่าฟรีแลนซ์หรือผู้รับจ้าง แต่ขึ้นกับประเภทของเงินได้ที่จ่าย งานส่วนใหญ่ที่ฟรีแลนซ์รับ เช่น ออกแบบ เขียนบทความ ตัดต่อวิดีโอ เขียนโปรแกรม ถ่ายภาพ หรือที่ปรึกษา จัดเป็นค่าบริการหรือค่าจ้างทำของ ซึ่งใช้อัตราเดียวกันคือ 3%
อัตราที่พบบ่อยสำหรับฟรีแลนซ์และรับจ้างทั่วไป
|
ประเภทเงินได้ |
อัตรา |
ตัวอย่างงาน |
|---|---|---|
|
ค่าขนส่ง |
1% |
รับส่งของ ขนย้าย |
|
ค่าโฆษณา |
2% |
ลงโฆษณา รีวิวสินค้า |
|
ค่าบริการ |
3% |
ออกแบบ ที่ปรึกษา |
|
ค่าจ้างทำของ |
3% |
ผลิตงานตามสั่ง |
|
ค่านายหน้า |
3% |
ขายประกัน หาลูกค้า |
|
ค่าเช่า |
5% |
เช่าอาคาร อุปกรณ์ |
|
รางวัล |
5% |
ประกวด ชิงโชค |
รับจ้างทำของ กับ ให้บริการ ต่างกันอย่างไร
รับจ้างทำของคือการรับทำงานให้เกิดผลสำเร็จเป็นชิ้นงาน ผู้จ้างจ่ายเงินเพื่อผลลัพธ์ เช่น ทำโลโก้หนึ่งชุด ผลิตวิดีโอหนึ่งตัว หรือพัฒนาเว็บไซต์หนึ่งเว็บ ส่วนให้บริการคือการลงแรงหรือใช้ความรู้ให้ผู้จ้าง เช่น เป็นที่ปรึกษารายเดือน ดูแลระบบ หรือบริหารเพจ ในทางปฏิบัติทั้งสองแบบหัก ณ ที่จ่าย 3% เท่ากัน ความต่างจึงสำคัญน้อยกว่าเรื่องอื่น เช่น การแยกให้ออกว่างานนั้นเป็นค่าโฆษณาหรือค่าบริการ
งานรีวิวและงานโฆษณาควรใช้อัตราไหน
งานที่ผู้จ้างจ่ายเพื่อให้สินค้าหรือบริการเป็นที่รู้จัก เช่น ค่าลงโฆษณาบนสื่อหรือค่าโพสต์รีวิว มักจัดเป็นค่าโฆษณาและหัก 2% แต่ถ้าฟรีแลนซ์รับผลิตชิ้นงาน เช่น ถ่ายภาพหรือตัดต่อคลิปให้แบรนด์นำไปใช้เอง มักจัดเป็นค่าจ้างทำของและหัก 3% ถ้าสัญญาเดียวมีทั้งสองส่วน ควรแยกยอดในใบแจ้งหนี้ให้ชัดเพื่อให้ผู้จ้างหักถูกอัตรา
ผู้รับเงินเป็นบุคคลหรือนิติบุคคลมีผลไหม
อัตราสำหรับค่าบริการยังคงเป็น 3% ทั้งสองกรณี ที่ต่างคือแบบที่ผู้จ่ายใช้นำส่งภาษี ถ้าจ่ายให้บุคคลธรรมดาใช้แบบ ภ.ง.ด.3 ถ้าจ่ายให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลใช้แบบ ภ.ง.ด.53 ผู้มีหน้าที่หักคือบริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หน่วยงานรัฐ และบุคคลธรรมดาที่ประกอบกิจการ ส่วนบุคคลทั่วไปที่จ้างงานเพื่อใช้ส่วนตัวไม่ต้องหัก
หัก ณ ที่จ่าย 3 เปอร์เซ็นต์ จากยอดรวมหรือก่อนแวต
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคำนวณจากยอดก่อนภาษีมูลค่าเพิ่มเสมอ เพราะ VAT ไม่ใช่เงินได้ของผู้รับจ้าง แต่เป็นภาษีที่ผู้รับจ้างเก็บไว้เพื่อนำส่งรัฐ สูตรที่ใช้ได้ทุกอัตราคือ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย = ยอดก่อน VAT × อัตรา และเงินที่ผู้รับจ้างได้รับ = ยอดก่อน VAT + VAT ลบด้วยภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ตัวอย่างที่ 1 ฟรีแลนซ์ที่ไม่ได้จด VAT
ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่มีรายได้ไม่ถึง 1.8 ล้านบาทต่อปี จึงไม่ต้องจดทะเบียน VAT ถ้าค่าออกแบบ 10,000 บาท ผู้จ้างหัก 3% เท่ากับ 300 บาท และโอนเงินให้ 9,700 บาท พร้อมออกใบ 50 ทวิ ระบุเงินได้ 10,000 บาท และภาษีที่หัก 300 บาท
ตัวอย่างที่ 2 ผู้รับจ้างที่จด VAT แล้ว
ถ้าค่าบริการ 10,000 บาท บวก VAT 7% อีก 700 บาท ยอดตามใบแจ้งหนี้คือ 10,700 บาท ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคิดจาก 10,000 บาท เท่านั้น ได้ 300 บาท ผู้จ้างโอนเงิน 10,400 บาท ถ้าคิดผิดจากยอดรวม 10,700 บาท จะหักไป 321 บาท ซึ่งเกินกว่าที่ควรหัก 21 บาท
|
รายการ |
ไม่มี VAT |
มี VAT |
|---|---|---|
|
ค่าบริการ |
10,000 |
10,000 |
|
VAT 7% |
0 |
700 |
|
หัก 3% |
300 |
300 |
|
เงินที่ได้รับ |
9,700 |
10,400 |
ตัวอย่างที่ 3 คำนวณอัตราอื่น
ค่าเช่าอุปกรณ์ 20,000 บาท หัก 5% เท่ากับ 1,000 บาท ค่าโฆษณา 15,000 บาท หัก 2% เท่ากับ 300 บาท และค่าขนส่ง 8,000 บาท หัก 1% เท่ากับ 80 บาท ทุกกรณีใช้ยอดก่อน VAT เป็นฐานเหมือนกัน
กรณีตกลงค่าจ้างเป็นยอดสุทธิ
บางงานตกลงกันว่าผู้รับจ้างต้องได้เงินเต็มจำนวน เช่น ได้เข้าบัญชี 10,000 บาทพอดี กรณีนี้ผู้จ้างต้องรับภาษีแทน และยอดเงินได้ในใบ 50 ทวิ จะสูงกว่า 10,000 บาท วิธีคิดแบบนี้มีหลายสูตร ควรตกลงในสัญญาให้ชัด และให้ฝ่ายบัญชีของผู้จ้างเป็นผู้คำนวณ
จ่ายเงินค่าจ้างเกินกี่บาท ถึงต้องออกใบหัก ณ ที่จ่าย
หลักทั่วไปคือการจ่ายค่าบริการหรือค่าจ้างตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไปต่อครั้ง ผู้จ่ายต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและออกใบ 50 ทวิ ให้ผู้รับเงิน ถ้าจ่ายต่ำกว่านั้นและเป็นการจ่ายครั้งเดียว ไม่ต้องหัก
สัญญาต่อเนื่องแม้แต่ละครั้งจ่ายไม่ถึง 1,000 บาท
ถ้างานมีสัญญาเดียวกันแต่แบ่งจ่ายหลายงวด เช่น ค่าดูแลเพจเดือนละ 800 บาท ตลอดทั้งปี ยอดรวมตามสัญญาเกิน 1,000 บาท จึงต้องหักภาษีทุกงวด การแตกจ่ายเป็นยอดเล็กไม่ทำให้พ้นหน้าที่นี้
ค่าจ้างที่ไม่ต้องหักภาษีแม้เกิน 1,000 บาท
บุคคลทั่วไปที่ไม่ได้ประกอบกิจการ เช่น จ้างช่างมาซ่อมบ้านหรือจ้างช่างภาพงานแต่งงานของตัวเอง ไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย หน้าที่นี้ผูกกับผู้จ่ายที่เป็นนิติบุคคลหรือผู้ประกอบกิจการ ไม่ใช่ผูกกับจำนวนเงินอย่างเดียว ฟรีแลนซ์ที่รับงานจากบุคคลทั่วไปจึงมักได้เงินเต็มจำนวนและไม่ได้รับใบ 50 ทวิ
ผู้จ่ายต้องนำส่งภาษีภายในวันไหน
ผู้จ่ายนำเงินที่หักไว้ส่งกรมสรรพากรภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไปหากยื่นแบบกระดาษ หรือวันที่ 15 หากยื่นผ่าน e-Filing ถ้ายื่นล่าช้ามีเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน และถ้าไม่หักหรือไม่นำส่งเลย ผู้จ่ายต้องรับผิดชอบร่วมกับผู้รับเงินและมีเบี้ยปรับได้สูงถึง 100% ของภาษีที่ต้องหัก
ตัวอย่างใบหัก ณ ที่จ่าย 50 ทวิ ที่ถูกต้อง
ใบ 50 ทวิ หรือหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย คือหลักฐานที่ฟรีแลนซ์ใช้พิสูจน์ว่าถูกหักภาษีไปแล้วเท่าไร ถ้าใบนี้ผิดหรือหาย การนำภาษีไปเครดิตหรือขอคืนตอนสิ้นปีจะยุ่งยากขึ้นมาก
ข้อมูลที่ต้องมีในใบ 50 ทวิ
ใบที่ถูกต้องต้องมีชื่อและที่อยู่ของผู้จ่าย เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้จ่าย ชื่อและที่อยู่ของผู้ถูกหัก เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ถูกหัก ซึ่งสำหรับบุคคลธรรมดาคือเลขบัตรประชาชน 13 หลัก ประเภทเงินได้ที่จ่าย วันเดือนปีที่จ่าย จำนวนเงินที่จ่าย จำนวนภาษีที่หัก แบบที่ใช้ยื่น เช่น ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 และลายมือชื่อผู้มีอำนาจลงนามของผู้จ่าย
ตัวอย่างการกรอกยอดในใบ 50 ทวิ
|
ช่องในใบ |
ตัวอย่าง |
|---|---|
|
ประเภทเงินได้ |
ค่าบริการ |
|
วันที่จ่าย |
15 ต.ค. 2569 |
|
จำนวนเงินที่จ่าย |
10,000.00 |
|
ภาษีที่หัก |
300.00 |
|
แบบที่ยื่น |
ภ.ง.ด.3 |
จุดที่พบว่าผิดบ่อย
ปัญหาที่พบบ่อยคือกรอกจำนวนเงินที่จ่ายเป็นยอดหลังหักภาษี เช่น ใส่ 9,700 บาท แทน 10,000 บาท ทำให้เงินได้ที่แสดงต่ำกว่าความจริง ปัญหาอื่นคือเลขประจำตัวผู้เสียภาษีผิด เลือกประเภทเงินได้ผิด หรือไม่มีลายมือชื่อ เมื่อได้รับใบมาควรตรวจทันที ถ้าพบจุดผิดให้ขอใบใหม่จากผู้จ่าย
ไม่ได้รับใบ 50 ทวิ ต้องทำอย่างไร
ผู้จ่ายมีหน้าที่ออกใบ 50 ทวิ ให้ผู้ถูกหัก ถ้าไม่ได้รับควรติดตามก่อนถึงช่วงยื่นภาษีประจำปี ในระหว่างนั้นควรเก็บใบแจ้งหนี้และหลักฐานการโอนเงินไว้คู่กัน เพราะยอดที่ได้รับต่ำกว่าใบแจ้งหนี้เป็นหลักฐานเบื้องต้นว่ามีการหักภาษีไปแล้ว
ฟรีแลนซ์ โดนหักภาษี ณ ที่จ่าย ขอคืนภาษีได้ไหม
ขอคืนได้ ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นเพียงการจ่ายภาษีล่วงหน้า ไม่ใช่ภาษีสุดท้าย เมื่อถึงช่วงยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี ฟรีแลนซ์นำยอดที่ถูกหักทั้งปีมาเครดิต ถ้าภาษีที่ต้องจ่ายจริงน้อยกว่าที่ถูกหักไป ส่วนต่างขอคืนได้ แต่ถ้าภาษีจริงสูงกว่า ต้องจ่ายเพิ่ม
ยื่นแบบไหนและยื่นเมื่อไหร่
ฟรีแลนซ์ที่มีเงินได้อื่นนอกจากเงินเดือนใช้แบบ ภ.ง.ด.90 ส่วนคนที่มีเงินเดือนอย่างเดียวใช้ ภ.ง.ด.91 กำหนดยื่นคือภายในสิ้นเดือนมีนาคมของปีถัดไป และกรมสรรพากรมักขยายเวลาให้ผู้ที่ยื่นผ่าน e-Filing อีกประมาณหนึ่งสัปดาห์ ตอนกรอกแบบให้ใส่เงินได้เต็มจำนวนก่อนถูกหัก และใส่ยอดภาษีที่ถูกหักตามใบ 50 ทวิ ทุกใบ
ตัวอย่างคำนวณภาษีคืน
สมมติฟรีแลนซ์มีค่าจ้างตามมาตรา 40(2) ทั้งปี 300,000 บาท ถูกหัก 3% รวม 9,000 บาท หักค่าใช้จ่ายได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท เหลือเงินได้สุทธิ 140,000 บาท ซึ่งอยู่ในช่วง 150,000 บาทแรกที่ได้รับยกเว้นภาษี ภาษีที่ต้องจ่ายจริงจึงเป็น 0 บาท และขอคืนได้ครบ 9,000 บาท
|
รายการ |
บาท |
|---|---|
|
เงินได้ทั้งปี |
300,000 |
|
หักค่าใช้จ่าย |
100,000 |
|
ค่าลดหย่อนส่วนตัว |
60,000 |
|
เงินได้สุทธิ |
140,000 |
|
ภาษีที่ต้องจ่าย |
0 |
|
ภาษีที่ถูกหักไว้ |
9,000 |
|
ขอคืนได้ |
9,000 |
เงินคืนเข้าบัญชีทางไหน
กรมสรรพากรคืนภาษีผ่านพร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขบัตรประชาชน ก่อนยื่นควรตรวจว่าผูกพร้อมเพย์ด้วยเลขบัตรไว้แล้ว บางครั้งเจ้าหน้าที่อาจขอเอกสารเพิ่มเติม เช่น สำเนาใบ 50 ทวิ การเก็บไฟล์ Portable Document Format (PDF) ของทุกใบไว้ตั้งแต่ต้นปีจะช่วยให้ส่งได้เร็วและได้เงินคืนเร็วขึ้น
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาษีหัก ณ ที่จ่าย
ฟรีแลนซ์ที่ถูกหัก 3% แล้ว ยังต้องยื่นภาษีอีกไหม
ต้องยื่น การถูกหัก ณ ที่จ่ายไม่ได้แทนการยื่นภาษีประจำปี และการยื่นคือทางเดียวที่จะได้เงินส่วนที่ถูกหักเกินคืน
ถูกหักภาษีผิดอัตรา ทำอย่างไร
แจ้งผู้จ่ายให้แก้ใบ 50 ทวิ ถ้าแก้ไม่ทัน ฟรีแลนซ์ยังนำยอดที่ถูกหักจริงตามใบไปเครดิตได้ เพราะภาษีสุดท้ายคำนวณจากเงินได้ทั้งปี ไม่ใช่จากอัตราที่ถูกหัก
ค่าจ้างจากแพลตฟอร์มต่างประเทศถูกหักภาษีไหม
ผู้จ่ายที่อยู่ต่างประเทศไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่ายตามกฎหมายไทย แต่ฟรีแลนซ์ที่อยู่ในไทยยังต้องนำเงินได้นั้นมายื่นภาษีตามหลักเกณฑ์เงินได้จากต่างประเทศ ควรตรวจสอบกับกรมสรรพากรหรือนักบัญชีสำหรับกรณีของตัวเอง
ควรเก็บใบ 50 ทวิ ไว้นานแค่ไหน
ควรเก็บไว้อย่างน้อยห้าปีนับจากวันยื่นภาษี เพราะเป็นช่วงที่กรมสรรพากรมักเรียกตรวจเอกสารย้อนหลัง
เช็กลิสต์ก่อนส่งใบแจ้งหนี้และยื่นภาษี
1. ตรวจว่างานเป็นค่าบริการ ค่าโฆษณา ค่าเช่า หรือค่าขนส่ง และระบุประเภทให้ชัดในใบแจ้งหนี้
2. คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากยอดก่อน VAT เสมอ
3. แจ้งผู้จ้างล่วงหน้าว่าต้องการใบ 50 ทวิ ทุกครั้งที่ถูกหัก
4. ตรวจชื่อ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี ยอดเงิน และลายมือชื่อในใบ 50 ทวิ ทันทีที่ได้รับ
5. เก็บใบ 50 ทวิ ทั้งปีไว้ในโฟลเดอร์เดียว พร้อมหลักฐานการโอนเงิน
6. ผูกพร้อมเพย์กับเลขบัตรประชาชนก่อนยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91
7. กรอกเงินได้เต็มจำนวนและภาษีที่ถูกหักให้ตรงกับใบ 50 ทวิ ทุกใบ
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ธนาคารกสิกรไทย ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร ใครต้องหัก และอัตราที่ใช้
FlowAccount ความรู้พื้นฐานเรื่องภาษีหัก ณ ที่จ่าย
กรมสรรพากร ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย
คำเตือน: บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีหรือกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะ อัตราภาษี ค่าลดหย่อน และกำหนดการยื่นอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศของกรมสรรพากร ตัวเลขในตัวอย่างเป็นการสมมติ ควรตรวจสอบกับกรมสรรพากรหรือปรึกษานักบัญชีก่อนตัดสินใจ
อรุโณทัย แสงทอง บรรณาธิการเว็บไซต์ Bkklovehoro.com เริ่มต้นจากจุดที่ยากลำบากที่สุดจุดหนึ่งในชีวิต เมื่อต้องเผชิญกับวิกฤตหนี้สินรุมเร้าและการบริหารเงินที่ผิดพลาดจนเกือบเอาตัวไม่รอด ด้วยความมุ่งมั่นที่จะหาทางออก จึงใช้เวลาศึกษา ค้นคว้า และลงมือปฏิบัติจริงเพื่อเจรจาประนอมหนี้ ปรับโครงสร้างการเงิน และฟื้นฟูเครดิตบูโรด้วยตนเองจนกระทั่งหลุดพ้นจากวงจรหนี้ได้สำเร็จ จากบทเรียนราคาแพงในอดีตและประสบการณ์กว่า 10 ปี ควบคู่กับความรู้จากการศึกษาการเงินการลงทุน จนได้รวบรวมองค์ความรู้และเทคนิคภาคปฏิบัติที่ผ่านการลองผิดลองถูกมาถ่ายทอดผ่านเว็บไซต์ เพื่อเป็นเข็มทิศให้กับผู้คนที่กำลังเผชิญปัญหาเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นการวางแผนปลดหนี้ การจัดสรรงบประมาณในยามวิกฤต ไปจนถึงการเริ่มต้นก้าวเข้าสู่โลกของการลงทุนจากเงินก้อนเล็กๆ
ติดต่องาน
Bkklovehoro@gmail.com
https://www.facebook.com/bkklovehoro
https://www.youtube.com/channel/Bkklovehoro
https://www.tiktok.com/@bkklovehoro
